Aandachttraining en zingeving

door Lars Lanke
Je waarden, prioriteiten, doelen en levenshouding vormen samen een kader dat je leven omvat en betekenis geeft. Je persoonlijke waarden en algemene filosofie kunnen de hoeveelheid problemen die je in je leven zult ervaren vergroten of verkleinen. Niet iedereen is zich bewust van deze waarden en levensfilosofie, maar hun invloed wordt er daardoor niet minder op. Soms komen mensen op een bepaald punt in hun leven erachter dat hun kernwaarden en- doelen niet de vervulling geven die ze graag willen. Ook kan het zijn dat je erachter komt dat je waarden niet van jezelf afkomstig zijn, maar van andere bronnen komen zoals je ouders, je sociale milieu of de media, in het bijzonder televisie. Het is dan ook belangrijk om van tijd tot tijd stil te zijn bij je zingeving.

Om je inzet en enthousiasme om te mediteren in stand te houden is het belangrijk dat je een visie ontwikkelt. Deze kan je op het pad houden en in moeilijke tijden eraan herinneren hoe waardevol het kan zijn om te leven met deze oefening en houding. Je visie wordt gedeeltelijk gevormd door je eigen levensomstandigheden, ervaringen en kennis. Een ander deel zal zich vanuit je ervaring met de meditatie zelf ontwikkelen.

Een van de belangrijkste inzichten die mystici uit verschillende tradities delen, is het besef van de onderlinge verbondenheid van alles wat bestaat. Maar in plaats van verbondenheid te zien, zien we onszelf echter als afgescheiden tegenover een wereld van aparte dingen. Zelfs in onszelf kunnen we ons verscheurd voelen tussen verstand en gevoel. Onze denkende geest is vaak een filter dat tussen ons en de werkelijkheid staat en haar in vakjes verdeelt. We schenken vaak weinig aandacht aan de 'gewone' dagelijkse dingen, de wonderen die zich hier en nu voor onze ogen afspelen. Door onze preoccupatie met onszelf staan we er eenvoudigweg niet open voor.

Meditatiebeoefening biedt de mogelijkheid tot een directe ervaring van heelheid en verbondenheid. Aandacht zorgt ervoor dat je weer contact maakt. Door aandacht voor dagelijkse handelingen als zitten, lopen, kijken, luisteren en ademen, roep je je verstrooide en verdeelde geest weer tot de orde en besef je wat er hier en nu werkelijk gaande is. Oefening is hierbij noodzakelijk omdat we, zoals je tijdens de oefeningen wel zult hebben gemerkt, grote moeite hebben om gerichte, onverdeelde, heldere aandacht te hebben dit moment. Als we ons inzetten om dit wel te doen, voelen we hoe goed het voelt om los te laten en hoe vertrouwd het voelt om één te zijn met ons lichaam of, nog een stapje verder, met onze omgeving of de wereld om ons heen.