Weg met dat EGO!(?)

door Nico Appelman
Niet zelden zijn mensen in hun spirituele zoektocht op zoek naar Verlichting; naar de ultieme verlossing: die staat die voor permanente bevrijding en gelukzaligheid moet zorgen. Een staat waarin het Ego als sneeuw voor de zon verdwenen is zonder een spoortje achter te laten. Veel mensen denken dan ook dat ze van hun Ego af moeten. Zolang ze nog niet van hun Ego af zijn, kunnen ze niet verlicht zijn. Dus weg met dat Ego, toch?

De mensen die in hun zoektocht op zoek gaan naar Verlichting doen dit vaak vanuit een misvatting over Verlichting. Ze creëren de meest wilde fantasieën over Verlichting, waarbij Verlichting vaak verheven wordt tot iets héél bijzonders. Juist deze mensen die op zoek (zijn ge)gaan naar Verlichting als iets heel bijzonders, als iets heel zeldzaams en iets speciaals, is de Verlichting de ultieme teleurstelling, juist omdat het zo gewoon en alledaags is! Het is als een vis die op zoek is naar het water. Het water waar hij zelf in zwemt, is zo doorzichtig dat hij het niet eens ziet, terwijl het zich elke dag pal voor zijn neus bevindt! Het water is er nooit niet geweest. Het was er al die tijd al. Zo is dat ook met Verlichting. Verlichting speelt zich ook iedere dag weer pal voor onze neus af: het is er al! Alleen is niet iedereen zich dat bewust. Het kan ook zijn dat men niet op de juiste manier kijkt. En dat heeft vaak met onwetendheid te maken.

Mensen denken dat ze van hun Ego af moeten om verlicht te raken, of om verlicht te zijn. Soms worden zij hier in bevestigd dan wel gemanipuleerd door allerlei stromingen, visies, spirituele technieken, door onwetende leraren of door puur commerciële leraren die op niets anders uit zijn dan op de inhoud van hun portemonnee. Zij krijgen steeds signalen dat zij "er" nog (steeds) niet zijn. Zodoende zijn deze mensen altijd maar bezig om "ergens" te komen. Zij volgen allerlei spirituele cursussen, opleidingen, workshops en inwijdingen of worden gewoon aangezet om (nog) vaker te mediteren met als uiteindelijke doel om ergens in de toekomst van het Ego af te komen en die heerlijke staat van Verlichting te betreden.

Maar om de Verlichting binnen te stappen, moet je door een "deur", waarvoor je een "sleutel" nodig hebt, denkt men. De sleutel tot Verlichting kent hierin slecht nieuws en goed nieuws. Het slechte nieuws is dat er geen "sleutel" is en het goede nieuws is, dat de "deur" altijd open staat! In het verlengde van deze metafoor zou je kunnen zeggen dat veel mensen op zoek gaan naar die sleutel. Ze denken dat je een sleutel nodig hebt om de deur naar Verlichting te openen. Vervolgens als ze denken die sleutel gevonden te hebben, gaan ze op zoek naar een deur die ze open kunnen draaien om zich toegang te verschaffen tot het rijk der Verlichting.

Deze mensen gaan totaal voorbij aan het feit dat Verlichting REEDS het geval is! Ze worden misleid of laten zich misleiden, of misleiden zichzélf door het idee dat Verlichting iets is waar je hard voor moet werken; iets waar je met toewijding en ijver aan moet werken om het dan vervolgens ooit eens in de toekomst te bereiken. Maar Verlichting kan je niet "bereiken": het is er al. Het zou het zelfde zijn als een inwoner van Amsterdam die Amsterdam wil bereiken. Dat is nergens voor nodig, want hij is er al. Verlichting kent geen sleutel en kent geen deur. Verlichting is niet te vinden in de toekomst en al helemaal niet BUITEN jezelf. Het is er al! Het was er al die tijd al en zal er altijd zijn: het bevindt zich in het Eeuwige Nu. Nergens anders dan hier en op geen enkel ander moment dan Nu. Dat kan ook niet anders. Het zou wel heel raar zijn als het anders was. Immers: wat voor waarde zou Verlichting of Bevrijding of Vrijheid hebben als het niet direct en onmiddellijk en onvoorwaardelijk voor handen is?!! Daar gaat het juist bij Verlichting en Vrijheid om! Dat is het kenmerk van Verlichting. Dat is de Kracht van Verlichting: dat het er al is in het Hier en Nu. Het is er nooit niet geweest.

Dit alles heeft niet zo zeer met inspanningen, maar eerder met inzicht en met bewustzijn te maken. Je hoeft niets te doen om Verlicht te worden. Juist niet! Niets doen juist en stoppen met doen en overgaan naar ZIJN, naar Bewust ZIJN. Naar bewustzijn van wie je niet bent en ontdekken wie je wel bent. En hierin heeft het Ego een functie. Immers het Ego is nooit bedoeld om leuk en grappig te zijn en aangenaam. Nee, het is soms juist bedoeld om pijnlijk en gefrustreerd te zijn, opdat mensen gemotiveerd raken om de werkelijkheid omtrent wie ze werkelijk zijn te (gaan) ontdekken.

Dan komen mensen erachter dat ze niet hun Ego zijn, maar een Ego hebben. En een Ego hebben, betekent in dit aardse leven onherroepelijk dat je onder andere een naam hebt en een lichaam hebt, waar je elke dag weer mee geconfronteerd wordt. Ondanks dat je een naam en een lichaam hebt, is en blijft Verlichting reeds het geval. Verlichting is altijd aanwezig. Je bent nooit niet verlicht geweest. Verlichting is altijd aanwezig in het Hier en Nu en is dus niet afhankelijk van de afwezigheid van het Ego. Alleen was het Ego zich daar niet van bewust. Andersom wel! Dat wat je in werkelijkheid bent, was zich wel al die tijd van het Ego bewust. Het Ego is juist iets wat verschijnt in hetgeen je in werkelijkheid bent: Bewustzijn. Het Ego hoeft dan ook geen probleem te zijn. Nee hoor. Het wordt pas een probleem als men van dat Ego afwil. Dat wordt een hele strijd.

Dan is er veel verzet, omdat er geen acceptatie van het Ego is. Maar waarom zou je van jouw Ego, van je naam of je lichaam af willen of af moeten, terwijl dit elke dag weer opnieuw aan jou verschijnt? Het Ego hoeft alleen maar gezien te worden voor wat het is: iets wat regelmatig verschijnt in het Bewustzijn en daar ook weer uit verdwijnt.

Slot

Met andere woorden: Verlichting is NIET de afwezigheid van het Ego! Nee, dat kan helemaal niet. Je kan niet zeggen dat je eerst Egovrij of Egoloos moet zijn om dan pas te kunnen ervaren dat je Verlicht bent. Daar gaat het helemaal niet om bij Verlichting. Bij Verlichting gaat het niet om de afwezigheid van het Ego, maar om de afwezigheid van de identificatie/gehechtheid met het Ego. Mensen die jou vertellen, dat je "er" nog niet bent en/of dat je beter je best moet doen en dat je ooit in de toekomst (als je geluk hebt) vast wel verlicht zult raken, hebben van het hele fenomeen Verlichting niets begrepen. Immers: je kan niet van je Ego af. Sterker nog: je hebt dagelijks te maken met je Ego, met je "personage", met je lichaam en je naam en andere egozaken.

Waar je wel van af kan komen, is de gehechtheid aan je Ego. Waar je wel van af kan komen, is de identificatie met het Ego. Waar je wel van af kan komen, is van het verzet vanuit het Ego. En dit kan je doen door het Ego te observeren. Op het moment dat je je Ego observeert wanneer het zich aandient, dan neem je er meteen al wat afstand van en is de identificatie al niet meer totaal. Juist in dit wakkere en heldere zien ligt Bevrijding. Juist in dit wakkere en heldere zien ligt Verlichting. Verlichting heeft met acceptatie te maken. Het heeft te maken met Overgave aan het Hier en Nu; met Acceptatie van het Hier en Nu. En acceptatie is het stille Bewustzijn wat onpartijdig en oordeelsvrij ruimte maakt aan álles wat daar in opkomt. Zelfs je Ego is welkom!

Dus: weg met dat Ego? Wel nee, ben je gek!!?