De Kracht van Acceptatie

Over de Achtbaan van het leven
door Nico Appelman
Het leven lijkt, symbolisch gezien, vaak op een attractie in een pretpark. Niet zomaar een attractie, maar een hele speciale: één die voor bijzondere ervaringen en belevingen zorgt. Eén waarin er grote hoogten worden bereikt en scherpe en spannende bochten worden gemaakt en waarin er duizelingwekkende dalingen worden gemaakt waar je best misselijk van kan worden. Het is soms een plezierige rit waar je lekker van kan genieten, maar soms ook een vervelende, nare of pijnlijke rit. Welkom in de achtbaan van het leven!

De Achtbaan van het leven


In het onderstaande figuur wordt de achtbaan van het leven symbolisch en schematisch weergegeven. Het is een overzichtelijk model wat het complexe leven terugdringt tot gebeurtenissen die simpel te verklaren zijn en die het leven makkelijk te begrijpen maakt. We maken allemaal gebeurtenissen mee waar we op een specifieke manier op reageren. Soms leidt ons gedrag tot een aangenaam en gewenst resultaat en voelen we ons goed. Niet zelden maken we dingen mee, waarbij we zodanig reageren wat ons een vervelende ervaring en een rot gevoel oplevert. Het verschil hiertussen schuilt in het wel of niet accepteren van hetgeen we meemaken, wat er gebeurt dan wel ons overkomt. De achtbaan van het leven bestaat uit twee cirkels: de cirkel van het 'Zelf' en de cirkel van het Ego.

Cirkel van het Ego


Het 'vertrekpunt' in dit model is het Hier en Nu. Dat is er altijd: er bestaat slechts het Eeuwige Nu. Vaak komen mensen in de onderste lus van de achtbaan terecht: in de cirkel van het Ego. Het begint al met het feit dat er ergens in het Hier en Nu iets niet geaccepteerd wordt. Deze niet-acceptatie is één van de hoofdkenmerken van het Ego. Het niet-accepteren leidt vervolgens tot verzet, een ander kenmerk van het Ego. Verzet kan zich dan op allerlei verschillende manieren uiten. Omdat het Hier en Nu niet geaccepteerd wordt en er verzet is tegen wat er zich in dat huidige moment aandient, zullen mensen op zoek gaan naar uiting van dat verzet en soms ook naar verbetering van hun situatie, naar iets wat vervulling brengt en wat hen uit de ongewenste en onaangename situatie moet brengen waar ze zo'n naar gevoel van hebben (gekregen). Men gaat dan veelal op zoek naar iets wat buiten henzelf ligt en wat hun het geluk moet brengen. Hetgeen er dan gevonden wordt, wordt ook weer in het Hier en Nu gevonden, omdat er altijd en alleen maar Hier en Nu is. Als datgene wat gevonden is, wederom niet geaccepteerd wordt dan zit die persoon in de vicieuze cirkel van niet-acceptatie en verzet: de vicieuze cirkel van het Ego en die van het lijden. De situatie waar de persoon in zit/zat, verandert dan niet, maar houdt zichzelf in stand. Je blijft dan symbolisch gezien steeds dezelfde rondjes rijden.

Figuur: De 8-baan van het leven

Nico Appelman - de 8-baan van het leven

De cirkel van het 'Zelf'


Ook hier is het 'vertrekpunt' weer het Hier en Nu, maar de rit gaat dan door de bovenste lus van de achtbaan. Het verschil met de cirkel van het Ego is dat er in deze cirkel acceptatie is van hetgeen zich aandient in het Hier en Nu. Datgene wat er gebeurt, wat iemand overkomt of meemaakt, wordt geaccepteerd. Dit is het hoofdkenmerk van het 'Zelf'. Het 'Zelf' accepteert moeiteloos datgene wat er verschijnt. Wanneer er acceptatie is, dan is er geen verzet meer. Het verzet valt dan weg. Het is een volmondig: "Ja!" zeggen tegen het Hier en Nu; tegen het Leven. Er is dan volledige overgave aan dat wat is; aan datgene wat er zich aandient wat de drang om te zoeken op dat moment wegneemt. Dit alles vertaalt zich als Verlichting, wat eveneens slechts in het Hier en Nu bestaat en waarmee de cirkel van het 'Zelf' weer gesloten is. Je zou dat ook als een omschrijving voor Verlichting kunnen zien: Verlichting is het einde van de zoektocht; het stoppen met zoeken, de afwezigheid van verzet op basis van acceptatie van het Hier en Nu. Uit dit model wordt meteen duidelijk dat het Hier en Nu niet alleen een 'vertrekpunt' is, maar eveneens een 'aankomstpunt'. Het Hier en Nu is hiermee dus ook een 'bestemming'. Het Hier en Nu is zowel een 'vertrekpunt' als een 'bestemming' en tegelijkertijd geen van beide. Het Hier en Nu is dus non-dualistisch: het Hier en Nu IS en hier speelt zich alles zonder uitzondering continu in af. Het wel of niet accepteren, het wel of niet verzetten en het wel of niet zoeken, vindt steeds plaats in het Hier en Nu.

De cirkel van het Ego


De cirkel van het Ego komt in het dagelijkse leven vaak genoeg voor. Kijk maar eens goed naar je zelf en naar mensen uit je omgeving. Observeer het gedrag van jezelf en/of anderen maar eens. Observeer je aanwezig verzet, dan weet je dat er ergens iets niet geaccepteerd wordt. Dat wat niet geaccepteerd wordt, kan van alles zijn wat er gebeurt of wat er gebeurd is. Dat kan een rot opmerking zijn of kritiek, of het gaat niet zoals jij wil/hoopt(e), je ervaart verlies van macht of controle, je voelt je gekwetst, je Ego krijgt een deuk of voelt zich bedreigd. Je krijgt geen gelijk of jij kan/weet of hebt niet datgene wat die ander wel kan/weet of heeft. Dan ontstaat vanuit niet-acceptatie verzet. Het verzet uit zich in eerste instantie in een gedachte en daarna in een emotie. Vaak is dit herkenbaar in boosheid, frustratie, irritatie, somberheid, angst, verdriet, ontevredenheid of verlangen. Vervolgens uit het verzet zich in gedrag. Mensen zoeken een uitingsvorm voor dat verzet. Dat zoeken is vaak maar kort, omdat het Ego veelal als een automatisch responsapparaat reageert en voorspelbaar gedrag vertoont. Datgene wat als uitingsvorm van verzet gevonden wordt, is vaak boosheid uiten, schelden, vloeken, schoppen, slaan, met voorwerpen gooien, de ander beoordelen of veroordelen, klagen, zeuren, zichzelf voor de kop slaan, grijpen naar alcohol en/of drugs of andere vormen van zelfbeschadiging zoals krassen, krabben, snijden, of de strijd aangaan, verwijten maken of via vreetbuien. Hiermee ben je weer c.q. nog steeds in het Hier en Nu en zal het wel of niet accepteren van het voorgaande bepalen of het verzet, dan wel het lijden, al dan niet in stand blijft.

Uit de cirkel van het Ego


Er bestaan verschillende mogelijkheden om aan de cirkel van het Ego te ontstijgen. Uitstappen uit de attractie is in principe geen optie. Het leven is nu eenmaal een achtbaan en gaat immers altijd gewoon door. Echter je kunt je 'karretje' wel uit de cirkel van het Ego sturen en het andere rondje: de cirkel van het 'Zelf' gaan rijden. Deze keuze heeft met bewustzijn te maken. Immers je kan niet iets veranderen waar je je niet van bewust bent. De sleutel hiertoe ligt in verschillende mogelijkheden:

- acceptatie van het Hier en Nu
- opgeven van verzet
- stoppen met zoeken
- overgave aan het Hier en Nu

Acceptatie


De kortste weg naar verlichting c.q. Verlichting is via acceptatie. Hierin schuilt meteen de Kracht van Acceptatie. Immers door acceptatie valt verzet weg en daarmee de invloed van het Ego. Het lijden valt weg en 'slechts' de pijn blijft over. Want: pijn + verzet tegen die pijn = lijden. Observeer deze pijn. Wat is JOUW pijn? Is het lichamelijke, geestelijke, emotionele en/of spirituele pijn? Kun je deze pijn accepteren? Let wel: accepteren heeft niets te maken met goedkeuren! Veel mensen denken dat. Maar accepteren is NIET hetzelfde als goedkeuren, want soms is datgene wat je overkomt of overkomen is zeker niet goed te keuren! Maar je hebt wel acceptatie in de betekenis van berusting, aanvaarding nodig om het los te laten. Acceptatie is het stille bewustzijn wat onpartijdig en oordeelsvrij ruimte maakt aan alles wat daar in opkomt (Erik van Zuydam). Kun je iets (nog) niet accepteren omdat je nog in een rouwproces zit? Heb je ergens een 'verlieservaring' opgedaan in de ruimste zin van het woord? Ben je iemand of iets verloren: werk, relatie, je zelfrespect, je gelijk, status, macht? Kun je tot acceptatie komen? Of heb je hulp daarbij nodig? Zoek dan een vertrouwenspersoon op.

Opgeven van verzet


Wanneer je het verzet opgeeft, dan berust je in wat er zich aandient in jouw Hier en Nu. Je accepteert dan hetgeen er IS. Het opgeven van verzet is ook het stoppen met die activiteit van het Ego wat telkens lijden veroorzaakt. Je stopt met datgene wat jouw pijn alleen maar erger maakt. Je stopt met het gedrag wat jou niet verder helpt en wat helemaal niet effectief is. Het heeft ook met bewustzijn te maken: waaruit bestaat jouw verzet op mentaal, emotioneel en/of fysiek niveau? Welke terugkerende negatieve gedachten houden jou gevangen in je verzet? Welke emoties ervaar jij die duiden op verzet? Hoe uit het verzet zich in gedrag? Met andere woorden: waaruit bestaat JOUW verzet? Kijk naar jouw verzet en geef je verzet op. Zoek naar alternatieven die jou wél verder helpen en die wél effectief zijn. Begin met acceptatie van de situatie én van jezelf. Want: zonder acceptatie geen verandering! (Boeddhistisch gezegde) Immers zonder acceptatie kom je niet verder dan je verzet.

Stoppen met zoeken


Stop met zoeken naar iets buiten jezelf. Stop met zoeken naar uitvluchten. Stop met zoeken naar activiteiten die jou niet verder helpen en die niet effectief zijn. Stop met zoeken vanuit het Ego. Als je toch wil zoeken, zoek dan niet vanuit verzet, maar vanuit acceptatie en naar hetgene wat wel effectief is en wat jou wel verder helpt.

Overgave aan het Hier en Nu


Overgave aan het Hier en Nu heeft te maken met volmondig: "Ja!" zeggen tegen het Hier en Nu. Ja-zeggen tegen wat er zich aandient in het Hier en Nu, zonder daar een oordeel over te hebben; zonder datgene wat er zich aandient als goed, fout, slecht, vervelend, ongewenst, wat er niet mag zijn en wat weg moet te beoordelen. Het heeft met acceptatie te maken. Het heeft te maken met niet willen of moeten ingrijpen; niet vasthouden, niet wegwerken of wegmoffelen, niet verzetten en geen strijd aangaan. Het betekent niet meteen iets te moeten DOEN, maar eerst maar eens gewoon te (leren) ZIJN en te ontspannen c.q. te ont-spannen in het Moment. Overgave is met de stroom van het Leven mee gaan: "Go with the flow." Dat vraagt om vertrouwen: er op vertrouwen dat het Leven jou precies datgene brengt wat goed voor jou of jouw ontwikkeling(sproces) is, ook is dat voor jou op dat moment nog volkomen onduidelijk.

Slot


In deze tijd van transformatie en bewustzijnsverhoging komen steeds meer mensen er achter dat ze niet hun Ego zijn, maar dat ze een Ego hebben. De illusie en de mechanismen van het Ego worden doorzien, waaronder het verzet en het zoeken buiten zichzelf. Deze bewustwording leidt tot verandering, waaraan acceptatie ten grondslag ligt. De Kracht van Acceptatie zorgt er voor dat het verzet en het lijden verdwijnt en je weer kan gaan leven vanuit wie je werkelijk bent. En dat geeft een heel andere beleving en uitzicht tijdens de attractie. Prettige en aangename rit verder!

Referenties: